ગુજરાતી સંસ્કૃતિમાં સૌથી વધુ આતુરતાથી રાહ જોવાતા ‘નૂતન વર્ષ’ને લઈને આ વખતે પણ મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે. દરઅસલ, વર્ષ 2026માં અધિક માસના કારણે દિવાળી પર્વ સામાન્ય કરતાં લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા મોડું આવી રહ્યું છે. વળી, બેસતું વર્ષ 9 નવેમ્બરે ઉજવવું કે 10 નવેમ્બરે, એ સવાલ પણ જ્યોતિષ વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. શું આ વખતે ફરી ‘ધોકા’ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે? આ સંપૂર્ણ લેખમાં, અમે પ્રમાણભૂત પંચાંગના આધારે એક-એક પર્વની ચોક્કસ તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત જણાવીશું.
આયુષ્માન કાર્ડ હોવા છતાં હોસ્પિટલ સારવાર ન આપે તો શું કરવું?
દિવાળી 2026 આ વખતે મોડી કેમ છે?
સૌથી પહેલાં એક જરૂરી વાત સમજી લઈએ. અસલમાં, દિવાળી 2026માં પાછલા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 19 દિવસ મોડી આવી રહી છે. તેનું કારણ છે ‘અધિક માસ’ એટલે કે ચંદ્ર અને સૂર્ય કેલેન્ડર વચ્ચેના તાલમેલ માટે ઉમેરવામાં આવતો વધારાનો મહિનો. તેથી, આ કોઈ ભૂલ નથી, બલ્કે પંચાંગની કુદરતી ગણતરીનો જ ભાગ છે. હવે ચાલો, દિવાળી 2026ની તમામ તિથિઓ ક્રમશઃ જોઈએ.
દિવાળી 2026ની તમામ તિથિઓ એક નજરમાં
પ્રમાણભૂત પંચાંગ મુજબ, દિવાળી 2026નો પાંચ દિવસનો મહાપર્વ નીચે મુજબ રહેશે:
- ધનતેરસ (કારતક વદ તેરસ): શુક્રવાર, 6 નવેમ્બર 2026
- કાળી ચૌદશ/નાની દિવાળી (કારતક વદ ચૌદશ): શનિવાર, 7 નવેમ્બર 2026
- દિવાળી/લક્ષ્મી પૂજન (કારતક વદ અમાસ): રવિવાર, 8 નવેમ્બર 2026
- બેસતું વર્ષ/ગોવર્ધન પૂજા (કારતક સુદ એકમ): મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026
- ભાઈ બીજ/યમ દ્વિતીયા (કારતક સુદ બીજ): બુધવાર, 11 નવેમ્બર 2026
ધનતેરસ 2026: તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
ધનતેરસ એટલે ધન ત્રયોદશી, જે દિવાળી પર્વનો પહેલો દિવસ ગણાય છે. આ દિવસે ધન્વંતરિ દેવ અને કુબેર દેવની પૂજા કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત, આ દિવસે સોનું, ચાંદી, વાસણ કે નવું વાહન ખરીદવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.
શુભ મુહૂર્ત ધનતેરસ 2026 તારીખ: શુક્રવાર, 6 નવેમ્બર 2026
ત્રયોદશી તિથિ 6 નવેમ્બરે સવારે લગભગ 10:30 કલાકે શરૂ થાય છે અને 7 નવેમ્બરે સવારે 10:47 કલાકે સમાપ્ત થાય છે. તેથી, પ્રદોષ કાળના નિયમ મુજબ ધનતેરસ 6 નવેમ્બરે જ ઉજવાશે. પૂજા માટેનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે લગભગ 06:17થી 08:15 કલાક સુધીનું રહેશે, જ્યારે પ્રદોષ કાળ સાંજે 05:46થી 08:20 કલાક સુધીનો છે.
શું તમારું TV દિવાલ પર લગાવેલું છે? તો થઈ જાઓ સાવધાન!
કાળી ચૌદશ/નાની દિવાળી 2026નું મહત્વ
કારતક વદ ચૌદશને કાળી ચૌદશ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે હનુમાનજીની પૂજા કરવી અને નકારાત્મક શક્તિઓથી બચવા માટે વિશેષ સાધના કરવી શુભ ગણાય છે. વળી, આ દિવસને ‘રૂપ ચૌદશ’ પણ કહેવાય છે.
કાળી ચૌદશ 2026 તારીખ: શનિવાર, 7 નવેમ્બર 2026
ચૌદશ તિથિ 7 નવેમ્બરે સવારે 10:48 કલાકે શરૂ થાય છે અને 8 નવેમ્બરે સવારે 11:28 કલાકે સમાપ્ત થાય છે. તેથી, નરક ચતુર્દશીનું અભ્યંગ સ્નાન 8 નવેમ્બરની વહેલી સવારે કરવામાં આવશે, જ્યારે હનુમાન પૂજન માટેનું મધ્યરાત્રિ મુહૂર્ત 7 નવેમ્બરની રાત્રે રહેશે.
દિવાળી 2026 અને લક્ષ્મી પૂજનનો શુભ સમય
કારતક વદ અમાસના દિવસે મહાલક્ષ્મીનું પૂજન કરવામાં આવે છે, અને આ જ દિવસ મુખ્ય દિવાળી પર્વ ગણાય છે. અમાસ તિથિ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:28 કલાકે શરૂ થાય છે અને 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 કલાકે સમાપ્ત થાય છે.
દિવાળી (લક્ષ્મી પૂજન) 2026 તારીખ: રવિવાર, 8 નવેમ્બર 2026
પ્રમાણભૂત પંચાંગ મુજબ, લક્ષ્મી પૂજન માટેનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 05:54થી 07:50 કલાક સુધીનું છે. આ ઉપરાંત, પ્રદોષ કાળ સાંજે લગભગ 06:01થી 08:40 કલાક સુધીનો રહેશે, જે લક્ષ્મી પૂજન માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ સમય ગણાય છે. શહેર પ્રમાણે સૂર્યાસ્તના સમયમાં તફાવત હોવાથી, ચોક્કસ મુહૂર્ત માટે તમારા સ્થાનિક પંચાંગની ચકાસણી કરવી હિતાવહ છે.
બેસતું વર્ષ 2026: 9 કે 10 નવેમ્બર? નવી મૂંઝવણનું સત્ય
હવે વાત કરીએ સૌથી મોટા સવાલની. દરઅસલ, અમાસ તિથિ 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:31 કલાકે સમાપ્ત થાય છે, અને તરત જ કારતક સુદ એકમ એટલે કે પ્રતિપદા તિથિ શરૂ થાય છે. તેથી, 9 નવેમ્બરના રોજ સૂર્યોદય સમયે હજુ અમાસ તિથિ જ ચાલુ હતી, પ્રતિપદા નહીં.
વળી, પ્રતિપદા તિથિ 10 નવેમ્બરે સાંજ સુધી ચાલુ રહે છે. તેથી, 10 નવેમ્બરના રોજ સૂર્યોદય સમયે પ્રતિપદા તિથિ પ્રવર્તમાન હોવાથી, ઉદયતિથિના પરંપરાગત નિયમ મુજબ સૌથી પ્રમાણભૂત પંચાંગો ગોવર્ધન પૂજા અને બેસતું વર્ષ 10 નવેમ્બરે ઉજવવાની ભલામણ કરે છે. જોકે, કેટલીક વેબસાઇટો સરળ ગણતરી કરીને, એટલે કે ‘દિવાળીના બીજા દિવસે’ એવો સીધો હિસાબ લગાવીને, આ પર્વ 9 નવેમ્બરે દર્શાવે છે.
બેસતું વર્ષ 2026ની સાચી અને પ્રમાણભૂત તારીખ: મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026
એટલે કે, ઉદયતિથિના નિયમ પ્રમાણે ગુજરાત અને સમગ્ર વિશ્વમાં ગુજરાતી સમુદાય 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ ‘નૂતન વર્ષાભિનંદન’ સાથે વિક્રમ સંવત 2083ને વધાવશે. આ જ કારણસર, છેલ્લા વર્ષની જેમ આ વખતે પણ તારીખને લઈને મૂંઝવણ સર્જાઈ છે, પરંતુ ઉદયતિથિનો નિયમ જ સૌથી વિશ્વસનીય ગણાય છે.
બેસતું વર્ષ 2026ના શુભ મુહૂર્ત
પ્રતિપદા તિથિ 9 નવેમ્બરે બપોરે લગભગ 12:31 કલાકે શરૂ થાય છે અને 10 નવેમ્બરે સાંજે લગભગ 08:42 કલાકે સમાપ્ત થાય છે. તેથી, બેસતા વર્ષની ઉજવણી અને અભિવાદન માટે 10 નવેમ્બરનો આખો દિવસ શુભ ગણાય છે, પરંતુ સવારનો સમય સૌથી શ્રેષ્ઠ મનાય છે. વેપારીઓ માટે ચોપડા પૂજન અને નવા વર્ષનો શુભારંભ પણ આ જ દિવસે, એટલે કે 10 નવેમ્બરે કરવાની પરંપરા છે.
ભાઈ બીજ અને લાભ પાંચમ 2026
બેસતા વર્ષ પછીના દિવસે ભાઈ બીજ ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં બહેનો ભાઈના કપાળે તિલક કરીને લાંબા આયુષ્યની કામના કરે છે. ત્યારબાદ, ધંધા-રોજગારનો શુભારંભ લાભ પાંચમના દિવસે કરવામાં આવે છે, જેને ‘સૌભાગ્ય પંચમી’ પણ કહેવાય છે.
ભાઈ બીજ 2026 તારીખ: બુધવાર, 11 નવેમ્બર 2026
લાભ પાંચમ 2026 તારીખ: શનિવાર, 14 નવેમ્બર 2026
લાભ પાંચમના દિવસે નવા ચોપડા પૂજન અને પૂજા માટે સવારનો સમય શ્રેષ્ઠ મનાય છે, જેમાં ચોક્કસ મુહૂર્ત માટે તમારા સ્થાનિક પંચાંગની ચકાસણી કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.
શા માટે તારીખને લઈને દર વર્ષે મૂંઝવણ થાય છે?
વાસ્તવમાં, હિન્દુ પંચાંગ ચંદ્ર અને સૂર્યની ગતિ પર આધારિત હોવાથી, દરેક તિથિનો સમયગાળો બદલાતો રહે છે. જ્યારે અમાસ કે એકમ તિથિનો સમય સૂર્યોદય કે સૂર્યાસ્તની નજીક હોય, ત્યારે અલગ-અલગ પંચાંગો કે વેબસાઇટો વચ્ચે તારીખને લઈને મતભેદ સર્જાય છે. જોકે, મોટાભાગના પ્રમાણભૂત પંચાંગો ઉદયતિથિના નિયમને જ પ્રાધાન્ય આપે છે, અને એ જ સૌથી વિશ્વસનીય ગણતરી છે.
નિષ્કર્ષ
કુલ મળીને, દિવાળી 2026નો પર્વ 6 નવેમ્બરથી શરૂ થઈને 11 નવેમ્બર સુધી ચાલશે, અને બેસતું વર્ષ ઉદયતિથિના પ્રમાણભૂત નિયમ મુજબ 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ ઉજવાશે. તેથી, જો તમે પણ આ મૂંઝવણમાં હતા કે સાચી તારીખ કઈ છે, તો હવે પંચાંગ આધારિત આ સ્પષ્ટતાના આધારે તમે નિશ્ચિંત રહી શકો છો. અંતે, આ પર્વોનો સાચો આનંદ શ્રદ્ધા અને પરિવાર સાથેની ઉજવણીમાં જ છે, ચોક્કસ તારીખની ચર્ચામાં નહીં.
અવારનવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
1. બેસતું વર્ષ 2026 આખરે કઈ તારીખે ઉજવાશે?
ઉદયતિથિના પ્રમાણભૂત નિયમ મુજબ, બેસતું વર્ષ 2026 મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
2. શા માટે કેટલીક જગ્યાએ 9 નવેમ્બરની તારીખ પણ જોવા મળે છે?
કેટલીક વેબસાઇટો ‘દિવાળીના બીજા દિવસે’ એવી સરળ ગણતરી કરે છે, જ્યારે 9 નવેમ્બરે સૂર્યોદય સમયે વાસ્તવમાં અમાસ તિથિ જ ચાલુ હતી. તેથી, ઉદયતિથિના નિયમ મુજબ સાચી તારીખ 10 નવેમ્બર છે.
3. દિવાળી 2026 આ વખતે મોડી કેમ છે?
વર્ષ 2026માં અધિક માસ આવવાના કારણે, દિવાળી પર્વ પાછલા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 19 દિવસ મોડું આવી રહ્યું છે.
4. ધનતેરસ 2026 કઈ તારીખે છે?
ધનતેરસ 2026 શુક્રવાર, 6 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. પૂજા માટેનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે લગભગ 06:17થી 08:15 કલાક સુધીનું છે.
5. લક્ષ્મી પૂજનનો શ્રેષ્ઠ સમય કયો છે?
દિવાળી, એટલે કે 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ, લક્ષ્મી પૂજન માટે પ્રદોષ કાળ સૌથી શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, જે સાંજે લગભગ 06:01થી 08:40 કલાક સુધીનો છે.
6. લાભ પાંચમ 2026 ક્યારે છે?
લાભ પાંચમ 2026 શનિવાર, 14 નવેમ્બર 2026ના રોજ છે. આ દિવસે વેપારીઓ નવા ચોપડા પૂજન સાથે ધંધા-રોજગારનો શુભારંભ કરે છે.
અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તિથિઓ, મુહૂર્તો અને જ્યોતિષીય ગણતરીઓ વિવિધ પંચાંગો અને ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. સમય અને તિથિની ગણતરી સ્થાનિક સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્તના સમય પર આધારિત હોવાથી, વિવિધ શહેરોમાં 5-10 મિનિટનો તફાવત શક્ય છે. કોઈપણ ધાર્મિક વિધિ શરૂ કરતા પહેલા તમારા સ્થાનિક, અધિકૃત પંચાંગ અથવા અનુભવી જ્યોતિષીની સલાહ લેવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.
Leave a Reply