Pradhan Mantri Awas Yojana Urban 2.0 (2026) : 1 કરોડ પરિવારો માટે ખુશખબર!

શું તમે હજુ પણ ભાડાના મકાનમાં રહો છો? હવે સમય આવી ગયો છે તમારા પોતાના ઘરની ચાવી મેળવવાનો! વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે ‘PMAY-U 2.0’ ને મંજૂરી આપી દીધી છે, જે અંતર્ગત આગામી ૫ વર્ષમાં ૧ કરોડ શહેરી ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને પાકું ઘર આપવામાં આવશે. આ યોજના ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ થી શરૂ થઈ ચૂકી છે અને ૨૦૨૬ માં તે તેના Full Swing માં છે. સરકાર આ વખતે પ્રતિ યુનિટ ₹૨.૫૦ લાખ સુધીની સહાય આપી રહી છે, જે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી આર્થિક મદદ છે. આ લેખમાં અમે તમને જણાવીશું કે કેવી રીતે ‘Beneficiary Led Construction‘ અને ‘Interest Subsidy‘ જેવી સ્કીમ્સ તમારા ઘરનું બજેટ ઘટાડશે. શું તમે જાણો છો કે વિધવાઓ અને સફાઈ કર્મીઓને આમાં વિશેષ પ્રાધાન્ય મળી રહ્યું છે? જાણો બધી જ Breaking વિગતો.

PMAY Urban 2.0: મુખ્ય હકીકતો અને લક્ષ્યાંક

કેન્દ્રીય કેબિનેટે પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના અર્બન 2.0 ને મંજૂરી આપી છે,
જેનો અમલ ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ થી ૫ વર્ષ માટે કરવામાં આવશે. આ યોજનાનો મુખ્ય
હેતુ ૧ કરોડ શહેરી પરિવારોને સસ્તું ઘર પૂરૂં પાડવાનો છે. આ માટે સરકાર
રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને બેંકો (PLIs) દ્વારા નાણાકીય સહાય પૂરી
પાડશે.

લાભાર્થી પરિવારની વ્યાખ્યા:

લાભાર્થી પરિવારમાં પતિ, પત્ની, અપરિણીત પુત્રો અને/અથવા અપરિણીત
પુત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે.
EWS/LIG/MIG કેટેગરીના પરિવારો જે શહેરી વિસ્તારમાં રહે છે તેઓ પાત્ર છે.
પરિવારના કોઈપણ સભ્યના નામે ભારતભરમાં ક્યાંય પણ
પાકું મકાન (All-weather dwelling unit) હોવું જોઈએ
નહીં.

યોજનાના ૪ મુખ્ય વર્ટિકલ્સ (Implementation Pillars)

સરકારે લાભાર્થીઓની જરૂરિયાત મુજબ ૪ અલગ અલગ વિકલ્પો આપ્યા છે:

Beneficiary Led Construction (BLC): પોતાની જમીન પર
મકાન બનાવવા માટે સહાય.
Affordable Housing in Partnership (AHP): ખાનગી કે
સરકારી ભાગીદારીમાં બનતા સસ્તા મકાનો.
Affordable Rental Housing (ARH): કામદારો અને
પરપ્રાંતિયો માટે સસ્તા ભાડાના મકાનો.
Interest Subsidy Scheme (ISS): હોમ લોન પર વ્યાજમાં
મોટી રાહત.

મકાનનું કદ અને સુવિધાઓ (Carpet Area & Amenities)

PMAY-U 2.0 હેઠળ બનતા મકાનોમાં ગુણવત્તા અને સુવિધાઓનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં
આવ્યું છે:

દરેક મકાનનું ન્યૂનતમ કાર્પેટ એરિયા ૩૦ ચોરસ મીટર હોવું
જોઈએ.
રાજ્યોને ૪૫ ચોરસ મીટર સુધીનું કદ નક્કી કરવાની છૂટ છે, પરંતુ તેના માટે
કેન્દ્ર સરકાર વધારાની નાણાકીય સહાય આપશે નહીં.
મકાનમાં પાયાની નાગરિક સુવિધાઓ (પાણી, વીજળી, ડ્રેનેજ) અને સામાજિક
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હોવું અનિવાર્ય છે.

કોને મળશે પ્રાધાન્ય? (Special Preference Groups)

આ યોજનામાં સમાજના નબળા વર્ગોને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે:

પ્રાધાન્ય જૂથો: વિધવાઓ, એકલ મહિલાઓ, દિવ્યાંગો, વરિષ્ઠ
નાગરિકો, ટ્રાન્સજેન્ડર અને SC/ST/લઘુમતી સમુદાયો.
વિશેષ ફોકસ: સફાઈ કર્મીઓ, PM SVANidhi હેઠળના સ્ટ્રીટ
વેન્ડર્સ, PM-Vishwakarma હેઠળના કારીગરો, આંગણવાડી કાર્યકરો અને બાંધકામ
મજૂરો.
ઝૂંપડપટ્ટી (Slums/Chawls) માં રહેતા લોકો માટે ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી
છે.

અરજી કરવાની પ્રક્રિયા અને સહાયની રકમ

સરકાર પ્રતિ યુનિટ ₹૨.૫૦ લાખ સુધીની આર્થિક સહાય પૂરી
પાડશે. લાભાર્થીઓ સત્તાવાર પોર્ટલ
pmay-urban.gov.in
પર જઈને ઓનલાઈન અરજી કરી શકે છે. રાજ્ય સરકારો પ્રોજેક્ટ સાઇટ સુધીનું
મુખ્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Trunk Infrastructure) પોતાના ખર્ચે પૂરું પાડશે.