ઘરે અરીઠાનો છોડ કેવી રીતે ઉગાડવો? જાણો સંપૂર્ણ રીત અને ફાયદા

શું તમે પણ મોંઘા કેમિકલવાળા સાબુ-શેમ્પૂથી કંટાળી ગયા છો? દરેક વખતે બજારમાંથી અરીઠા ખરીદવા પડે, એ પણ એક ઝંઝટ છે. પરંતુ, હવે તમારે એ ઝંઝટની જરૂર જ નહીં પડે. ખરેખર, તમે ઘરના નાના કુંડામાં જ ‘સાબુનું ઝાડ’ ઉગાડી શકો છો. વળી, તેનું ફળ વાળ, કપડાં અને ઘરની સફાઈમાં પણ કામ લાગશે. તો ચાલો, જાણીએ સંપૂર્ણ રીત વિગતવાર.

અરીઠા એટલે શું અને તે કેમ ખાસ છે?

સૌ પ્રથમ, અરીઠા વિશે થોડું જાણી લઈએ. અરીઠાને સોપનટ અથવા સોપબેરી પણ કહેવામાં આવે છે. ખરેખર, તેના ફળના બહારના છોતરામાં સૅપોનિન નામનું નેચરલ તત્વ હોય છે. આ સૅપોનિન પાણીના સંપર્કમાં આવતાં જ ફીણ બનાવે છે. પરિણામે, તે ગંદકી અને તેલ સરળતાથી દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. આ જ કારણથી, જૂના સમયથી અરીઠાનો ઉપયોગ વાળ, ત્વચા અને કપડાં સાફ કરવા માટે થતો આવ્યો છે. હાલમાં, નેચરલ અને ઇકો-ફ્રેન્ડલી વસ્તુઓ તરફના વધતા રસને કારણે અરીઠા જેવા પરંપરાગત વિકલ્પો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.

ડી-માર્ટમાં સાડી કેમ નથી મળતી? અસલી કારણ જાણો

ઘરે અરીઠાનો છોડ કેવી રીતે ઉગાડવો?

હવે મુખ્ય વાત પર આવીએ. અરીઠાનો છોડ તેના બીજમાંથી સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. આ માટે, સૌથી પહેલાં પાકેલા અરીઠામાંથી બીજ કાઢી લો. ત્યારબાદ, બીજને સારી રીતે સાફ કરો. અસમ ફોરેસ્ટ ડિપાર્ટમેન્ટની નર્સરી ગાઈડ મુજબ, પાકેલા બીજને 2થી 3 દિવસ તડકામાં સૂકવવા જોઈએ. તે પછી જ તેને માટીમાં વાવવા જોઈએ. સામાન્ય રીતે, અરીઠાના બીજને અંકુરિત થવામાં લગભગ 30થી 40 દિવસનો સમય લાગે છે. જો તમે પહેલીવાર આ છોડ ઉગાડી રહ્યા છો, તો શરૂઆતમાં નાના કુંડા કે કન્ટેનરમાં તેને તૈયાર કરી શકાય છે. જોકે, ધ્યાન રાખજો કે અરીઠો સમય જતાં મોટું ઝાડ બની જાય છે. તેથી, છોડ મોટો થયા બાદ તેને ખુલ્લી અને પૂરતી જગ્યા આપવી જરૂરી બની જાય છે.

કેવી માટી અને કેટલો તડકો જોઈએ?

અરીઠાના છોડ માટે એવી માટી પસંદ કરવી જોઈએ જેમાં પાણી ભરાઈ ન રહે. વળી, છોડ લગાવતી વખતે સામાન્ય ગાર્ડન માટીમાં ઓર્ગેનિક ખાતર અથવા કમ્પોસ્ટ ભેળવવું ફાયદાકારક રહે છે. આ સાથે જ, છોડની સારી વૃદ્ધિ માટે પૂરતો તડકો પણ એટલો જ જરૂરી છે. શરૂઆતના દિવસોમાં માટીમાં કેટલી ભેજ છે તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. જોકે, છોડ થોડો મોટો થયા બાદ તેની સંભાળ પ્રમાણમાં સરળ બની જાય છે. તેમ છતાં, સારી વૃદ્ધિ માટે યોગ્ય તડકો, પાણી અને જગ્યા સતત મળતાં રહેવાં જોઈએ.

પાણી આપતી વખતે આ ભૂલ ટાળો

અરીઠાના નાના છોડને જરૂરિયાત મુજબ પાણી આપો. પરંતુ, કુંડામાં પાણી ભરાઈ રહેવા ન દેવું. ખરેખર, સતત ભીની માટીના કારણે છોડના મૂળને નુકસાન થઈ શકે છે. ખાસ કરીને, ચોમાસાની ઋતુમાં કુંડામાંથી વધારાનું પાણી સરળતાથી નીકળી જાય તેવી વ્યવસ્થા રાખવી અનિવાર્ય છે. આથી જ, અરીઠાનો છોડ કુંડામાં લગાવતી વખતે ડ્રેનેજ હોલવાળો કુંડો પસંદ કરવો હિતાવહ છે. છેલ્લે, માટીની ભેજ અને હવામાન પ્રમાણે જ પાણી આપવાની માત્રા નક્કી કરવી જોઈએ.

અરીઠાના ફળમાંથી નેચરલ ક્લીનર કેવી રીતે બનાવવું?

અરીઠાના ઝાડ પર ફળ આવ્યા બાદ, જ્યારે તે પાકીને સૂકાવા લાગે ત્યારે તેને એકઠા કરી શકાય છે. ત્યારબાદ, તેના છોતરાને પાણીમાં પલાળીને અથવા ઉકાળીને નેચરલ ક્લીનિંગ લિક્વિડ તૈયાર કરી શકાય છે. ખરેખર, અરીઠાના છોતરામાં રહેલું સૅપોનિન પાણીમાં ફીણ બનાવે છે. આ જ કારણસર, અરીઠાનો ઉપયોગ લાંબા સમયથી નેચરલ શેમ્પૂ અને ક્લીનર તરીકે થતો આવ્યો છે. વળી, તેના ફળમાંથી મળતું સૅપોનિન ગંદકી અને તેલ દૂર કરવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થાય છે.

7 દિવસમાં સ્કીન ટેનિંગ ગાયબ! ઘરે બનાવો ચોખાનો સાબુ

વાળ ધોવા માટે અરીઠાનો ઉપયોગ

લાંબા સમયથી અરીઠાનો ઉપયોગ વાળની સફાઈ માટે કરવામાં આવે છે. આ માટે, તેના છોતરાને પાણીમાં પલાળીને અથવા ઉકાળીને પછી ગાળી લેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, તૈયાર થયેલા આ પાણીનો ઉપયોગ વાળ સાફ કરવા માટે થઈ શકે છે. આજે પણ, ઘણા હર્બલ હેર-ક્લીનિંગ પ્રોડક્ટ્સમાં અરીઠાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જોકે, પહેલીવાર અરીઠાથી તૈયાર કરેલા લિક્વિડનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં થોડી માત્રામાં ટેસ્ટ કરવો વધુ સારો રહેશે. સાથે જ, તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે તે આંખોમાં ન જાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

કપડાં અને ઘરની સફાઈમાં પણ ઉપયોગી

અરીઠાનો ઉપયોગ ફક્ત વાળ ધોવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તેમાં રહેલા નેચરલ સૅપોનિનને કારણે, તેના છોતરાનો ઉપયોગ કપડાં તેમજ કેટલીક ઘરગથ્થુ વસ્તુઓની સફાઈમાં પણ થઈ શકે છે. આ કારણસર જ, અરીઠાને છોડમાંથી મળતા શ્રેષ્ઠ નેચરલ ક્લીનર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ટૂંકમાં, ઘરમાં અરીઠાનો છોડ ઉગાડવો એટલે ફક્ત એક છોડ ઉગાડવો નથી, પરંતુ ભવિષ્ય માટે એક કુદરતી ઉકેલ તૈયાર કરવો છે.

FAQ: વારંવાર પુછાતા સવાલો

1. અરીઠાનો છોડ ઘરે ઉગાડવો સરળ છે?

હા, બીજને સૂકવીને નાના કુંડામાં વાવવાથી અરીઠાનો છોડ સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. બીજ અંકુરિત થવામાં લગભગ 30થી 40 દિવસ લાગે છે.

2. અરીઠાના બીજ કેવી રીતે તૈયાર કરવા?

પાકેલા અરીઠામાંથી બીજ કાઢી, સાફ કરી, 2થી 3 દિવસ તડકામાં સૂકવ્યા બાદ માટીમાં વાવવા જોઈએ.

3. અરીઠાના છોડને કેટલું પાણી જોઈએ?

જરૂરિયાત મુજબ પાણી આપો, પરંતુ કુંડામાં પાણી ભરાઈ ન રહે તેનું ધ્યાન રાખો. ડ્રેનેજ હોલવાળો કુંડો પસંદ કરવો શ્રેષ્ઠ રહેશે.

4. અરીઠાનું નેચરલ ક્લીનર કેવી રીતે બનાવવું?

અરીઠાના છોતરાને પાણીમાં પલાળીને અથવા ઉકાળીને ગાળી લેવાથી નેચરલ ક્લીનિંગ લિક્વિડ તૈયાર થાય છે.

5. અરીઠાનો ઉપયોગ ક્યાં-ક્યાં કરી શકાય?

અરીઠાનો ઉપયોગ વાળ ધોવા, કપડાં સાફ કરવા અને ઘરગથ્થુ વસ્તુઓની સફાઈ માટે થઈ શકે છે.

6. પહેલીવાર અરીઠાનું પાણી વાપરતાં પહેલાં શું ધ્યાન રાખવું?

પહેલીવાર થોડી માત્રામાં ટેસ્ટ કરવો જોઈએ અને તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે તે આંખોમાં ન જાય તેની કાળજી લેવી જોઈએ.

અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી અને પરંપરાગત ઉપયોગ પર આધારિત છે. કોઈપણ નવો છોડ ઉગાડતાં પહેલાં અથવા ત્વચા/વાળ પર કોઈ નવો ઉપાય અજમાવતાં પહેલાં પેચ ટેસ્ટ કરવો અને જરૂર જણાય તો નિષ્ણાતની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.